Vertaalextensie
De Vertaal-extensie maakt het mogelijk om eenvoudig pagina's te vertalen op een meertalig Wikimedia-platform. De extensie is geïnstalleerd op alle grote Wikimedia-platforms, behalve op Wikipedia, dat een eigen tool heeft.
Volgens afspraak bedient Wikipedia slechts één taal per platform. Het heeft zijn eigen vertaalsysteem dat in alle Wikipedia talen werkt (en automatisch interne links en verwijzingen vertaalt en de Wikidata sitelink bijwerkt).
De kern van het systeem bestaat uit <translate> en </translate> tags die het begin en het einde van vertaaleenheden markeren. Lege regels na een <translate> tag markeren ook vertaaleenheden.
Principes
Hiermee kunnen Wikimedia platforms echt meertalig worden, volledig transparant voor de eindgebruiker en eenvoudig te beheren door de vertalers.
Het is cruciaal dat de masterpagina (bronpagina) goed gestructureerd is met de nodige vertaaltags, zodat het vertaalproces eenvoudig is voor de vertalers. Dit is de verantwoordelijkheid van de auteurs en de vertaalbeheerder.
Vertaalsecties moeten kort worden gehouden en mogen geen specifieke wiki-syntaxis bevatten. Nadat de inhoud van de bronpagina compleet en stabiel is, wordt deze gemarkeerd voor vertaling door de vertaalbeheerder.
Opmerkingen:
- Deze tool mag niet verward worden met de speciale Wikipedia-artikel vertaaltool die gebruikt wordt om Wikipedia-pagina's te vertalen.
- De gebruiker kan de GUI taal kiezen, onafhankelijk van de inhoudstaal.
Voordelen
- Gemakkelijk te gebruiken voor vertalers, een beetje moeilijker voor de basispagina-editor en voor de Vertaalbeheerders.
- Houd paginagedeelten uitgelijnd tussen talen. Wanneer inhoud op de bronpagina wordt gewijzigd, kunnen vertalingen eenvoudig worden bijgewerkt, na het uitvoeren van nog een markering voor vertaling.
- Goed geïntegreerd in de MediaWiki-omgeving, bijvoorbeeld met behulp van de Special:MyLanguage/ link prefix wordt automatisch een taalcode suffix toegevoegd voor de taal van de lezer.
- Voor de lezer is het volledig transparant.
- Elke taal kan de basistaal zijn, maar Engels is de standaard (de meeste vertalers begrijpen Engels).
- Vertaling naar elke taal kan stapsgewijs; onvertaalde delen tonen de originele tekst (meestal Engels, maar het kan elke ondersteunde taal zijn).
- Het werk kan verdeeld worden onder vrijwilligers. Niemand kent alle talen. Voor elke taal kan een vrijwilliger worden aangesteld.
- De geschiedenis van de vertaalde teksten wordt bijgehouden.
- Vertaalde secties kunnen hergebruikt worden op andere pagina's (het is dus voordelig om vertaalsecties kort en uniek te houden).
- Vertaalde secties worden automatisch opgeslagen.
Algemene procedure
- Schrijf je tekst. Voeg een enkele lege regel toe voor een koptekst, een paragraaf, een lijst of andere secties in je document. Dit maakt het makkelijker voor de parser om automatisch vertaaleenheden te maken.
- Gebruik waar mogelijk interne links (unieke linkvoorvoegsels zijn beschikbaar).
- Begin je document met <languages/> op de eerste regel om automatisch een talenlijst en een taalmenuoptie te maken.
- De koptekst en voettekst van het artikel mogen niet worden vertaald: plaats <translate> na de koptekst en </translate> voor de voettekst.
- Speciale sjablonen bovenaan de pagina worden beschouwd als onderdeel van de kop en worden dus niet vertaald.
- Categorieën worden beschouwd als onderdeel van de voettekst en worden dus niet vertaald.
- Voeg <translate> en </translate>' tags toe waar je tekst (niet) wilt vertalen.
- Algemene opschoning van de Wiki-tekst (zorg voor lege regels voor koppen, paragrafen, lijsten of andere secties)
- Lijsten moeten een <translate> </translate>-paar hebben voor elke regel na de * of de #
- Gebruik {{PAGELANGUAGE}} om de ISO-taalcode in te voegen, bijvoorbeeld in URL's of taalspecifieke sjablonen.
- Gebruik Special:MyLanguage/ om te verwijzen naar andere Wikimedia-taalpagina's.
- Categorieën vereisen een {{#translation:}} achtervoegsel.
- De vertaalbeheerder markeert de pagina voor vertaling:
- Doe deze stap pas als het basisdocument helemaal klaar is, en stal
- Zorg ervoor dat alle noodzakelijke vertaalmarkeringstags op de juiste plaats staan.
- Vertaal de pagina in elke gewenste taal; deze taak kan verdeeld worden over meerdere vertalers.
- Onderhoud de updates
- Wanneer de brontekst verandert, moet de vertaalbeheerder de pagina opnieuw markeren voor vertaling.
- Dan kunnen redacteuren filteren op gewijzigde of nieuwe secties
- Lezers worden gewaarschuwd voor verouderde secties
Speciale gevallen
Vertaal een bestaande pagina
Je zou de Special:PagePreparation interface kunnen proberen om dit te automatiseren:
- Controleer de naam van de basispagina (vermijd accenten of UTF-tekens, kies een Engelse naam).
- Hernoem de paginanaam indien nodig (met of zonder redirect, afhankelijk van of er verwijzingen zijn).
- De taal van de pagina moet overeenkomen met de taal van de tekst. Wijzig indien nodig de paginataal (of via Pagina-informatie).
- Vervang speciale sjablonen door tags die worden ondersteund door de Translate extensie (lees hieronder meer).
- Ga verder met de algemene procedure hierboven.
Migreer specifieke taal subpagina's
Wanneer er taalsubpagina's bestaan:
- Hernoem de subpagina's om de ISO-taalcode weer te geven.
- Bereid de bronpagina voor en markeer hem.
- Voer de Import subpage tool uit om elke vertaalde pagina uit te lijnen. De vorige versie van elke vertaalde pagina wordt gebruikt om de uitlijning te doen.
Migreer andere vertaalmechanismen
Er bestaan specifieke technieken, afhankelijk van de gebruikte sjablonen. Deze sjablonen moeten worden gehercodeerd naar equivalente taaltags.
Migreer {{GetFallback}} of {{int:Lang}} => {{PAGELANGUAGE}}
Migreer {{Langhead}} - Afzonderlijk vertaalde pagina's.
Vereist hernoeming naar ISO-taalsuffixpagina's.
Migreer {{Langmajor}} - Insitu vertaling met LangSwitch.
Vereist om de talen van elkaar te scheiden. Verwijder de LangSwich sjablonen.
Migreer {{Langmenu}} - Insitu met titelupdate
Vereist om de talen van elkaar te scheiden. Verwijder de LangSwich sjablonen.
Migreer {{Languages}} - taalachtervoegsels
Migreer {{LangSwitch}} - coderingstaal tekstgedeelten
Verwijder de LangSwich-sjablonen.
Beperkingen
- Na het markeren van de basispagina voor vertaling kan alleen de basistekst (bronpagina) worden bewerkt.
- Vertaalde pagina's kunnen alleen worden onderhouden door de tool. Ze kunnen niet bewerkt worden op de normale manier.
- Er is een suffixversie van de basistekst zonder vertaaleenheden, die kan worden gebruikt om de wikitekst naar andere platforms te kopiëren (of een nieuwe uitgave).
- Je moet lid zijn van de groep vertaalbeheerders om een pagina te kunnen markeren voor vertaling. Een bureaucraat kan dit groepslidmaatschap toekennen.
- Elke gebruiker kan het artikel vertalen naar elke taal zodra het gemarkeerd is voor vertaling door de beheerder.
- Er is een interne versiecontrole, zodat iedereen kan controleren of een vertaling verouderd is.
- Verwijder nooit de spatie na het commentaar van de speciale vertaaleenheid.
- Tekstsecties en markeringen van vertaaleenheden zijn aan elkaar gebonden:
- Voeg het commentaar van de vertaaleenheid niet handmatig toe en verwijder het ook niet.
- Zorg ervoor dat vertaaleenheden van elkaar gescheiden zijn (een lege regel tussen de kop en de volgende alinea), een spatie na de vertaalmarkering = gestructureerd commentaar.
- Wanneer je tekst kopieert van andere (vertaalde) pagina's, plak dan alleen de tekst, niet het “vreemde” commentaar bij de vertaaleenheid. Kopieer indien nodig wiki code van de /en versie van de pagina (vertaaleenheid markeringen worden verwijderd).
- Als je alle tekst van een vertaaleenheid wilt verwijderen, verwijder dan ook het gestructureerde commentaar, om conflicten tussen vertaaleenheden te vermijden.
- Je kunt een tekstsectie verplaatsen, samen met zijn marker.
- Als je twee alinea's samenvoegt, verwijder dan de tweede vertaalmarkering.
Specifieke regels en tips
Vertalers zouden alleen korte tekstuele paragrafen en zinnen moeten vertalen. Nooit ingewikkelde Wiki-code, noch tabellen, indien mogelijk. U kunt <syntaxhighlight>' en </syntaxhighlight> markeren tussen </translate> en <translate> tags om vertaling te voorkomen.
Voor eenvoudige documenten, die alleen kopteksten en paragrafen bevatten, is slechts één enkele tag <translate> (na de koptekst) en </translate> (voor de trailer) voldoende. <translate> en </translate> moeten altijd in balans zijn. Je moet <translate> en </translate> op aparte regels zetten. Voeg geen extra lege regels toe.
Voeg een lege regel in vóór sectiekoppen of een <translate>' of </translate> tag.
Zorg ervoor dat je elke alinea begint met een lege regel of een <translate> of </translate> tag (zelfs de eerste alinea na een kop). Op die manier kan de software koppen en alinea's correct parseren.
Je kunt <syntaxhighlight> en </syntaxhighlight> markeren tussen </translate> en <translate> tags om vertaling te voorkomen.
(lange) Lijsten moeten een <translate> </translate>-paar hebben voor elke regel na de * of de #. Voor en na de lijst moet je </translate> en <translate>. toevoegen.
URL-labels (zowel interne als externe) moeten worden ingesloten in <translate> </translate>-paren.
Je moet een extra </translate> en <translate> tags voor en na een lijst of een (groep) URL's toevoegen.
Gebruik de {{lwp}} sjabloon om een Wikipedia pagina in te sluiten.
Categorieën hebben een {{#vertaling:}} achtervoegsel nodig om ze te onderscheiden van de basiscategorieën. Categorieën horen in de voettekst en komen dus na de laatste tag </translate>.
{{PAGELANGUAGE}} kan overal worden gebruikt... het vertaalt naar de lokale ISO-taalcode. Op deze manier kun je automatisch taalspecifieke voor- of achtervoegsels invoegen.
Gebruik Special:MyLanguage/ prefix om te verwijzen naar andere Wikimedia-taalpagina's.
Basisvereisten
- De extensie moet geïnstalleerd worden door de sitebeheerder.
- Elke te vertalen pagina moet gemarkeerd worden voor vertaling door de vertaalbeheerder. Hiervoor is een speciaal groepsrecht nodig. Het moet opnieuw worden gemarkeerd nadat (meerdere) wijzigingen zijn gedaan.
- Je hebt vrijwilligers nodig die kunnen vertalen van de brontaal naar de doeltaal.
- Je kunt de brontaal het beste kiezen als de meest bekende taal binnen je gemeenschap; op die manier zul je meer vertalers en vertalingen hebben.
- Soms heb je geen andere keuze dan de versie te nemen die al beschikbaar is. Misschien is de brontaal gewoon de eerste versie van de pagina, wat de taal ook is. Wikimedia-platforms hebben een standaardtaal. De taal van de bronpagina komt niet altijd overeen met deze standaardtaal. Zorg ervoor dat u verifieer of verander de taalcode voordat u de vertaling start.
Componenten en functies
| Rechten | Component | Beschrijving | Opmerkingen |
|---|---|---|---|
| Vertaalbeheerder | Taal bronpagina instellen | Stel de paginataal in of controleer deze. Elke site heeft een standaard taal. | De taal kan ook via pagina-informatie worden bijgewerkt. |
| Activeer een bronpagina voor vertaling | Voeg <languages/> en <translate> tags toe. | Het bewerken van subpagina's is uitgeschakeld na het markeren van de pagina. | |
| Markeer een pagina voor vertaling | Laat vertalers een (nieuwe versie van de) bronpagina vertalen. | Moet na elke bewerking van de bronpagina herhaald worden. | |
| Importeer een subpagina | Vertaalde paginasecties aanvankelijk uitlijnen. | Doe dit eenmalig voor elke taal subpagina. | |
| Deactiveer een pagina voor vertaling | Deactiveer paginavertaling en verwijder de vertaaltags. | Bewerken van subpagina's weer inschakelen. | |
| Elke gebruiker | Lijst vertaalde pagina's | Toon de lijst van vertaalde pagina's. | Beheer de pagina's. |
| Vertaal | Vertaal elke pagina die klaar is voor vertaling. | De daadwerkelijk vertaalde pagina wordt gewijzigd. |
Bekende problemen
Te veel bijdragen
De vertaaltool maakt veel wijzigingen in de naamruimte Translations. Het kan nodig zijn om expliciet de (hoofd)naamruimte te selecteren bij het zoeken naar bijdragen. Anders vind je je bijdrage misschien niet.
Verouderde vertalingen
De vertaalde pagina's tonen niet dezelfde inhoud als de pagina in de brontaal. Maar het systeem lijkt aan te geven dat de vertalingen up-to-date zijn, wat niet het geval is.
Oplossing: De oorspronkelijke tekst is aangepast, maar de vertaalbeheerder heeft de pagina niet gemarkeerd voor vertaling. Sommige talen moeten nog worden bijgewerkt.
Overbodige woordelijke vertaaltags
Wanneer je woordelijk <translate> en </translate> tags ziet tijdens het opslaan van je updates, is het voor de hand liggende probleem een ontbrekende lege regel tussen een koptekst en een paragraaf, of een ontbrekende spatie na een vertaaleenheid markering. Dit leidt tot twee “aaneengeschakelde” en conflicterende vertaaleenheden. Onthoud dat elke alinea met een lege regel moet beginnen opdat de vertaalmachine correct zou werken. Een ander probleem kunnen overbodige of ontbrekende <translate> en </translate> tags zijn.
Verkeerde brontaal
Elke taal kan brontaal zijn. Default is de standaardtaal van de wiki. Engels wordt het meest gebruikt, omdat het internationaal het meest bekend is. Je kunt alleen goed vertalen als de paginataal overeenkomt met de werkelijke taal van de tekst. Het instellen van de taal is voorbehouden aan de vertaalbeheerder.
- Gebruik Special:PageLanguage of pagina-informatie om de brontaal te wijzigen als deze verkeerd (of niet) was ingesteld tijdens de eerste markering voor vertaling.
Bot voegt onvertaalde Engelse pagina toe
Voeg de lijst met benodigde talen toe.
Een vertaling beginnen
Nadat de bronpagina is gewijzigd, moet je de pagina verversen voordat je de optie krijgt om de bijgewerkte pagina te markeren voor vertaling.
Valse verouderde vertaling waarschuwing
Bij het vertalen en kiezen voor verouderde secties wordt de laatst vertaalde sectie nog steeds als onvertaald weergegeven nadat deze is aangepast.
Filter opnieuw op onvertaalde secties.
Veel updates in de paginageschiedenis
De vertaaltool slaat elke vertaalde paragraaf (vertaaleenheid) afzonderlijk op. Dit kan erg verwarrend worden bij het bekijken van de lange geschiedenis van (gebruikers)updates.
- Filter op specifieke naamruimtes.
- Toon alleen de laatste update.
Termen en definities
| Term | Definitie | Opmerking |
|---|---|---|
| Vertalingextensie | Hulpmiddel om pagina's op Wikimedia-platforms semi-automatisch te vertalen | Er bestaan twee mechanismen, Wikipedia en een generieke (deze). |
| Vertaalbeheerder | Verantwoordelijke voor de vertaling | Het groepsrecht wordt toegekend door een burocraat, na screening van de vrijwilliger. |
| Vertaaltags | Speciale tags herkend door het vertaalprogramma | Voorbeelden: <languages/> <translate> </translate> |
| Vertaaleenheid | Stukje tekst om te vertalen | Moet kort worden gehouden en mag geen Wiki tag codes of constructies bevatten. |
| Vertaaleenheid marker | Gestructureerde opmerking om een vertaaleenheid aan te geven | Eenheidsmarkeringen horen op een unieke manier bij een tekstgedeelte. Ze worden automatisch gegenereerd. Vertaalde teksten worden opgeslagen in de database voor later hergebruik. |